Deciphering कलाकलापः

On 23 October 2013 23:02, Alexander Zachenyuk wrote:

Devi Bhagavata Purana canto 6 ch 4. How would you translate kalAkalApa

अभ्यंकरकुलोत्पन्नः श्रीपादः अलिखत् –

संजातहर्षनयनाश्रुकलाकलापः इति एकः एव सामासिकः शब्दः |

अत्र

संजात, हर्ष, नयन, अश्रु, कला, कलापः इति षट् पदानि | अथवा

संजात, हर्ष, नयन, अश्रु, कला, कला, आपः एवमपि सप्त पदानि |

तेन अर्थः अपि द्विविधः शक्यः |

तत्पूर्वं,

संजातहर्षनयनाश्रुकलाकलापः = संजातहर्षः च नयनाश्रुकलाकलापः च (समाहारद्वन्द्वः)

नयनाश्रुकलाकलापः = नयनयोः अश्रुकलाकलापः यस्य सः (बहुव्रीहिः)

अश्रुकलाकलापः =

  1. अश्रु, कला, कलापः इति पदैः

    1. अश्रूणां कला इति अश्रुकला (षष्ठी-तत्पुरुषः)

    2. अश्रुकलानां कलापः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

    3. अश्रु = tear, कला = drop, कलापः = bundle

    4. अश्रुकलाकलापः = bundle of tear-drops

  1. अश्रु, कला, कला, आपः इति पदैः

    1. कला च कला च (एवं) इति कलाकला (अव्ययीभावः)

    2. कलाकला एवं आपः इति कलाकलापः (कर्मधारयः)

    3. अश्रूणां कलाकलापः = अश्रुकलाकलापः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

    4. कलाकला = drop by drop आपः = water

    5. कलाकलापः = drop by drop water

    6. अश्रुकलाकलापः = drop by drop water of tears

नयनाश्रुकलाकलापः =

  1. One, who has bundle of tear-drops in the eyes

  2. One who has drop by drop water of tears in the eyes

Overall meaning is the same, “with tears in his eyes”.

But is not deciphering in two different ways just grammatically interesting ?

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s